( مسأله پنجم و ششم ) ثواب و عقاب مسأله پنجم از مسائل باب معاد پيرامون داستان ثواب و عقاب يا پاداش و كيفر الهى است و در اين رابطه مطالبى چند مطرح است : مطلب اوّل : در اين مطلب چندين اصطلاح مطرح است : 1 - تعريف لغوى و اصطلاحى حمد : حمد در لغت عبارتست از : هو الثناء باللسان على الجميل الاختيارى نعمة كان او غيرها على سبيل التعظيم يعنى حمد عبارتست از ستايش به سبب زبان در مقابل يك وصف نيكوى اختيارى يعنى صاحب آن در كسب آن مختار باشد چه آن صفت نعمت باشد مثل جود و بخشش و چه غير نعمت نسبت به حامد مثل ستايش زيد بر تقوا و علم و . . . و بايد در حمد قصد تعظيم باشد نه تحقير و استهزاء . حمد در اصطلاح با شكر در لغت به يك معنى آمده كه بعدا خواهيم گفت ، ضمنا حمد هميشه از سوى مخلوق نسبت به خالق است . 2 - تعريف لغوى و اصطلاحى شكر : شكر در لغت عبارتست از : فعل ينبئ عن تعظيم المنعم سواء كان ذكرا باللسان او محبة بالجنان او عملا بالاركان ، يعنى شكر عبارتست از كارى كه حاكى از تعظيم و بزرگداشت نعمت دهنده است چه توسط زبان آن كار انجام